Eten als beleving
“Veel mensen denken dat ze niks meer te zeggen hebben als ze hier komen wonen,” vertelt Floor, bestuurder van ’t Heem. “Daar wil ik juist vanaf. Ik stimuleer binnen ’t Heem om op alle facetten te kijken naar het individu en minder naar de groep.” In de visie van ’t Heem staan de bewoner en zijn beleving centraal, ook op het gebied van eten en drinken. “We willen eten en drinken vooral een beleving laten zijn. Als je aan een bewoner vraagt wat zijn favoriete eten is, komt daar telkens een verhaal uit. Dat is ons doel,” geeft Floor aan.
De Week van de Smaak
Tijdens de Week van de Smaak worden er op de locaties van ’t Heem allerlei activiteiten georganiseerd. Eten wordt ingezet als gespreksonderwerp, herinneringsbron én inspiratie voor bewoners. In kleine groepjes wordt aan de hand van een ‘kletspot’ het gesprek gevoerd over smaken, gerechten en herinneringen van vroeger. “De verhalen en reacties die hieruit komen, zijn waardevol én verbindend,” zegt Floor. Ook staan er verschillende kraampjes waar bewoners langs kunnen lopen en kunnen proeven van smakelijke gerechtjes.
Wenselijke situatie
Marleen werkt al 18 jaar als vrijwilligers- en welzijnscoördinator bij ’t Heem. De Eikelaar is haar vaste stek. Ze is verantwoordelijk voor alles wat speelt rondom welzijn en vrijwilligerswerk. In haar rol onderzoekt Marleen hoe welzijn breed gedragen wordt binnen de organisatie. “Wat gebeurt er binnen onze locaties en wat zou een wenselijke situatie zijn? Die vragen blijven we onszelf constant stellen,” vertelt ze. Dat geldt ook voor de eetmomenten. “Bewoners kunnen momenteel alleen maar tussen 11.00 uur en 14.00 uur ons restaurant bezoeken. Hoe mooi zou het zijn als ons restaurant ’s ochtends om 8.00 uur al open is? Zo kunnen mensen die graag samen ontbijten, dat op elk gewenst moment doen. Ik denk dat daar nog mooie dingen uit zouden kunnen komen.”
Eten is leuk
Volgens Floor moet het eetmoment terug naar de kern. “Eten is geen werk, het is geen taak, het is leuk om te doen. Dat willen we graag overbrengen aan onze bewoners.” Daarbij speelt Daily Fresh Food een belangrijke rol. “Daily Fresh Food speelt gemakkelijk in op onze visie, dat een bewoner kan kiezen waar, wanneer en met wie hij wil eten. Als er vier bewoners zijn die allemaal iets anders willen eten, laat Daily Fresh Food zien hoe eenvoudig het kan. Dat zouden we zonder hen niet voor elkaar krijgen. Onze culinair adviseur, Iris, staat letterlijk naast ons en denkt actief mee. Die betrokkenheid waarderen we enorm.”
"Daily Fresh Food speelt gemakkelijk in op onze visie, dat een bewoner kan kiezen waar, wanneer en met wie hij wil eten."
Het begint bij de medewerkers
’t Heem zet volop in op keuzevrijheid en persoonlijke beleving. “We willen toe naar een situatie waarin bewoners echt zélf kunnen kiezen,” zegt Floor. “Bijvoorbeeld: op dinsdag alleen een hoofdgerecht en geen soep. In een zorginstelling is dat nog best een uitdaging.” Daarbij is ook verandering in het team nodig. “Je moet de medewerker meenemen in het anders denken, dat is het begin,” zegt Marleen. We moeten ervoor gaan openstaan om de oude gewoontes wat meer los te laten en vooruit te kijken. Daar is natuurlijk een lange adem voor nodig, maar we werken er hard naartoe. Daily Fresh Food denkt hierin met ons mee.”
Herinneringen geven energie
Samen met studenten van Avans Hogeschool werkte ’t Heem aan een innovatief project rondom eten en beleving. Uit het onderzoek is gebleken dat het praten over eten op zichzelf niet zo spannend is. Het praten over wat je wilt eten of wat je favoriete eten is, leidde daarentegen tot hele leuke gesprekken. “Studenten hebben aangetoond dat dit soort gesprekken energie geven bij onze bewoners. Als je iets kunt doen waarmee je herinneringen oproept, dan komen ze in hun kracht. Er wordt met elkaar gelachen over vroeger. Tijdens deze gesprekken worden bijzondere levensmomenten besproken die een inkijkje geven in het leven van de generatie, dat is bijzonder om te zien.”
We doen het samen
’t Heem is volop in beweging. Samen met partners zoals Daily Fresh Food wordt gewerkt aan een toekomst waarin zorg, welzijn en smaak samenkomen. “We zijn nog niet waar we willen zijn,” vertelt Marleen, “maar we zijn onderweg en we doen het samen.”
Bewoner Maria Biemans, over haar eetbeleving bij ’t Heem
Maria woont bij ’t Heem. Ze hecht veel waarde aan haar eigen ritme en rust. “Ik eet meestal op mijn kamer,” vertelt ze, “daar vind ik het wat rustiger. Maar het is zeker niet zo dat ik nooit in het restaurant kom. Soms ga ik tussendoor even naar beneden. Die vrijheid, dat ik zelf kan bepalen waar en wanneer ik eet, vind ik heel belangrijk.”
Wat Maria vooral waardeert, is de persoonlijke aandacht van de medewerkers van ’t Heem. “Er zijn medewerkers in de keuken die mij inmiddels goed kennen. Ze weten bijvoorbeeld welke portiegrootte ik fijn vind. Ik houd van dat persoonlijke.” Elke dag mogen bewoners zelf kiezen wat ze willen eten, maar Maria laat zich ook graag verrassen. “Soms hoef ik zelf niets te kiezen, dan vertrouw ik erop dat ze iets lekkers voor me uitzoeken.” Een klein moment dat haar is bijgebleven: “Laatst vroeg een medewerker of ik pannenkoekjes lekker vond. Dat leek me heerlijk. Ze zei meteen dat ze het zou doorgeven aan de keuken. Zo’n klein gebaar doet veel,” vertelt ze.
"Die vrijheid, dat ik zelf kan bepalen waar en wanneer ik eet, vind ik heel belangrijk."
Twee keer per week kookt Maria zelf of eet ze met haar kinderen. “Dat geluk heeft niet iedereen hier, maar ik ben blij dat het kan.” Ze ziet ook dat andere bewoners veel waarde hechten aan samen eten. “Nu eten we het brood nog op onze eigen kamer. Veel mensen vinden dat jammer. Het zou mooi zijn als we ook daarvoor samen naar het restaurant kunnen. Dat is toch weer een moment van contact.”
Over de Week van de Smaak vertelt Maria enthousiast: “Ik vind het heel leuk en gezellig. We hebben allemaal lekkere Maria Biemans Die vrijheid, dat ik zelf kan bepalen waar en wanneer ik eet, vind ik heel belangrijk. gerechtjes mogen proeven. Aan mijn tafel zat ook een man die verhalen begon te vertellen over vroeger. Geweldig! Die momenten maken het bijzonder.”
